جمعه ٢٨ مهر ١٣٩٦ فارسي|عربي
صفحه اصلی|ايران|اسلام|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت
عنوان
ایران
مشهد- حرم امام رضا (ع)
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
اشتراک خبرنامه
نام :   
ایمیل :   

پيشينه روابط فرهنگي

 
واقعيت آن است كه روابط فرهنگي بين ايران وبلاد الشام را بايد در اعماق قروق واعصار حتي پيش از اسلام جستجو كرد . روابط فرهنگي ومدني واجتماعي اين دو سرزمين از زماني شروع شد كه امپراطور فارس ، شامات را به تصرف خود در آورد وانطاكيه پيش رفت وسپس ، قبرص ويونان را به قلمرو شاهنشاهي ساساني ضميمه كرد . ظهور مكتب اسلام وآرمانهاي والا وجود عوامل فكري ، عقيدتي زونهادهاي ارزشي وعلمي آن موجب شد تا حوزه هاي علمي ودرسي وپژوهشي بسياري در رشته هاي مختلف در اقصي نقاط كشورهاي اسلامي ايجاد شود .
در قرون اوليه اسلامي ، بسياري از اين مراكز به ويژه مدارس وزوايا وحوزه هاي علميه وامور قضايي به دست ايرانيان اداره مي شد وآنان در مدارس ومراكز علمي آن روز به تعليم وتعلم مي پرداختند.
بر بنياد منابع تاريخي مي توان گفت كه ايرانيان به چند منظور وهدف مهم د دوران اسلامي رو به سوي اين اقليم مي نهادند : نخست : استفاده از منابع فكري وفرهنگي وادبي سرشار وغني موجود در اين سرزمين ودوم ، رواج تفكر ومباني عقيدتي وتعلميات اصيل پرورده شده در محيط فرهنگي ايران به آن سامان .
در اين مقطع تاريخي است كه مناسبات ومراودات فرهنگي ايران وسوريه آغاز وشكل عميق تري به خود مي گيرد وهجرت برماندن ، ترجيح داده مي شود ونطفه هاي جنبشي نوين بسته مي شود .
با نگاهي به تاريخ اسلام ، اين حقيقت روشن مي شود كه شهرها ومراكز بزرگ علمي در عصر امويان وعباسيان وجود داشته وهر يك به گونه أي در جذب مغزها واستعدادهاي عناصر فرهنگي ونخبه كمك مي كردند وبغداد ونيشابور وشام از جمله اين مراكز نادر وبلند آوازه است ، به طوري كه غزالي از طوس به فارابي نيز از ايران رو به سوي بغداد وشام مي كنند وپس از فعاليت هاي فراوان علمي وفرهنگي وايجاد نهادها وحوزه هاي علمي ارزشمند ، به ايران مراجعت مي كنند .
آنچه كه بيش از هر چيز در مهاجرت هاي ايرانيان به اقليم شامات جلب توجه مي كند، سير نهضت علمي وهجرت بزرگان ومتفكرين جهان اسلام وحركت علماي اسلامي به ويژه ايرانيان مسلمان به سوي اين بلاد است كه تا عصر مماليك ادامه مي يابد .
پژوهش يكي از اساتيد دانشگاه سوريه نشان مي دهد كه حدود 5000 كلمه فارسي در فرهنگ وزبان وادبيات سوريه كه در محاورات وگفتگوهاي روزانه كاربرد دارد ، استفاده مي شود . اين نكته عمق وتأثير متقابل دو كشور بر يكديگر را مي نماياند .
تدريس زبان فارسي در سوريه به صورت رسمي از سال 76-1975 ميلادي در دانشكده ادبيات دانشگاه دمشق شروع شد وبا سياستهاي رژيم گذشته اندكي رو به بهبود نهاد . نيم نگاهي به چهره ها وشخصيت هايي كه در آن روزگار ، چه مستقيم وچه غير مستقيم ، به منظور ارتباطات فرهنگي روانه سوريه مي شدند، نشان مي دهد كه ارتباطات فرهنگي فيما بين وزبان فارسي رو به پيشرفت بوده است . اين افراد همگي از استادان مسلم زبان وادب فارسي وفرهنگ ايراني وآشنا به تاريخ ادب وهنر وفرهنگ عربي وزبان دان وصاحب تاليفات بودند . ابو عبدالله زنجاني استاد دانشكده الهيات ونويسنده كتاب (تاريخ القرآن) عباس اقبال آشتياني ، محيط طباطبائي، علي اصغر حكمت، احمد آرام وآخرين شان دكتر محمد جواد مشكور از جمله اين افرادند .
باري ، روابط سياسي دو كشور ايران وسوريه در دوران معاصر از استقلال سوريه ، در سال 1325 شمسي 1943 ميلادي آغاز شد . البته قبل از استقلال سوريه نيز مدتي كنسولگري ايران در بيروت (از 1942 تا 1943) در زمان وزير مختاري عباس فروهر، نمايندگي ايران در سوريه را هم عهده دار بود تا اين كه پس از استقلال سوريه در سال 1325 شمسي ، كنسولگري ايران در دمشق تأسيس گرديد وروابط سياسي مستقيم بين دو كشور برقرار گرديد . در 20 آذرماه 1327 كنسولگري ايران به سطح سفارت ارتقاء يافت .
تحولات عمده درروابط ايران وسوريه از زمان پهلوي هاي تا سال 1357 شمسي ، فهرست وار در زير مي آيد :
در 3 خردادماه 1332مصادف با 24 مه 1353 عهده نامه مودت بين ايران ويوريه تنظيم وتوسط سفير ايران وسوريه / مشفق كاظي وظافر الرفاعي نماينده دولت سوريه به امضا رسيد . در اين عهده نامه كه در 5 ماده شده بود بر لزوم استحكام روابط ايران وسوريه تأكيد شد .
در تيرماه 1337 به علت الحاق سوريه به مصر وتأسيس جمهوري متحده عربي ، سفارت ايران در دمشق تعطيل وتبديل به سركنسورگري گرديد . پس از جدايي سوريه از جمهوري متحده عربي ، در شهريور 1340 شمسي مصادف با سپتامبر 1961 نمايندگي ايران با درجه سفارت كبري از اولين فروردين 1341 در دمشق شروع بكار كرد.
مناسبات دو كشور كه از بدو استقلال براساس دوستي پايه گذاري شده بود در مهر 1344 به علت اظهار يوسف زعين نخست وزير وقت سوريه ضمن شرح برنامه دولت در مجلس ملي سوريه ، دچار ركود گرديد . يوسف زعين در باره استان خوزستان اظهاراتي نمود كه چون بيانگر افكار مداخله جويانه بود موجب اعتراض دولت ايران شد ودولت ايران سفير وكاركنان سفارت خود را از دمشق به تهران فراخواند ورابطه سياسي خود را با دولت سوريه به حد اقل محدود گردانيد.
در 21 اسفند مصادف با12 مارس 1970 كه ژنرال حافظ اسد در سوريه بد قدرت رسيد ، زمينه بهبود با ايران فراهم شد وروابط دو كشور به سطح سفير ارتقا پيدا كرد .
در تاريخ 20 ارديبهشت 1353مصادف با21 مه 1974 ، عهده نامه أي در تهران با حضور وزيران اقتصاد دو كشور به امضا رسيد . در جريان ديدار وزير امور اقتصادي وتجارت خارجي سوريه از ايران موضوعات گوناگون مورد علاقه دو كشور مطرح شد وهيأت سوري در موارد زير با مسئولان ايراني به توافق رسيد :
الف – تسهيل جريان كالا بين ايران وسوريه
ب - انجام پروژه مشترك درسوريه براي توليد گوشت كه زمين مورد نياز آن در سوريه فراهم خواهد شد .
ج - موافقت ايران جهت احداث كارخانه توليد كود شيميايي در سوريه .
د - همياري فني ايران در زمينه هاي گوناگون به سوريه .
هـ - انعقاد موافقتنامه توريسم بين دو كشور.
و - اعطاي وام ايران به سوريه .
ز - تشكيل كمسيون مشترك براي همكاري تجاري واقتصادي .

در تاريخ17/9/1352 عبد الحليم خدام معاون نخست وزير وزير امور خارجه سوريه در راه مسافرت به توكية ، توقف كوتاهي در تهران كرد وبا وزير خارجه وقت ايران مذاكراتي در جهت تحكيم بيشتر مناسبات دو كشور انجام داد .
در همين سال ، مذاكراتي بين مقامات هواپيمايي ايران وسوريه براي كشودن خطوط هوايي بين تهران ودمشق صورت گرفت .
از آنجاكه روابط سياسي دو كشور در اين سال ها ، رو به بهبود نهاد ، دولت ايران يكي از استادان مبرز زبان وادب فارسي خود را به عنوان رايزن فرهنگي به سوريه اعزام كرد.
در همين رابطه، دكتر محمدجواد مشكور مورخ ، ايران¬شناس ، اسلام¬شناس وزبان¬شناس برجسته ايراني در سال 1353 به عنوان رايزن فرهنگي ايران در سوريه به دمشق اعزام شد ودر دانشگاه دمشق به تدريس تاريخ فرق ومذاهب اسلام ونيز زبان¬هاي سامي پرداخت ودر ضمن موفق به تأسيس دو كرسي زبان وادبيات فارسي در دانشگاههاي دمشق وحلب گرديد .
تخصص وحوزه مطالعاتي دكتر مشكور ، زبان شناسي وفقه اللغه وريشه يابي زبان هاي سامي وايراني است . استاد با آشنايي كاملي كه به زبان هاي پهلوي ، عبري ، سرياني ، عربي ، انگليسي وفرانسوي داشتند توانستند فرهنگ لغات تطبيقي زبان عربي با زبانهاي سامي وايراني را منتشر نمايند. انتشار اين اثر گرانسنگ توسط يك دانشمند ايراني در محافل علمي وادبي كشورهاي عربي با اعجاب وشگفتي وتحسين زايد الوصفي همراه بود . استاد در كنار اين آثار توجه خاصي به شناسايي زبان پهلوي وادبيات ديني در زبان پهلوي داشته وكارهاي سترگي ارائه نمود . مجموعه كتاب هاي دكتر مشكور در موضوع ادبيات وزبان شناسي به ده مجلد مي رسد كه حاوي موضوعات زير است :
الف – ادبيات فارسي
ب - ادبيات عرب وآموزش ادبيات فارسي به زبان عربي
ج - تصحيح متون
د - زبان شناسي وپژوهش در زبان¬هاي يامي وايراني وتاريخ ادبيات باستان .

وي در دمشق ضمن اين كه بد تدريس تاريخ فرق اسلامي بخصوص فرقة شيعه در دوره فوق ليسانس پرداخت ، همچنين موفق شد دو كرسي زبان وادبيات فارسي در دانشگاه دمشق ودانشگاه حلب تأسيس كند . همين طور دوكتابخانة مربوط به كتاب¬هاي ايران شناسي در كتابخانة مركزي دانشگاه دمشق داير كرد .
دكتر مشكور با تلاش فراوان توانست از وجود دو تن از اساتيد زبان وادبيات فارسي اهل سوريه كه دكتراي خود را از دانشگاه تهران گرفته ودر دبيرستان¬هاي آن كشور مشغول تدريس بودند ، استفاده كند وآنان را به دانشگاه¬هاي دمشق وحلب منتقل سازد.
دكتر مشكور باسعي واهتمام بسيار توانست قبر ابونصر فارابي ، فيلسوف بزرگ ايراني (متوفي 339 هجري) را در باب الصغير دمشق وآرامگاه شيخ اشراق شهاب الدين ابوالفتح سهروردي (مقتول در 587 هجري) را كه درباب البريد در زير زمين شهرباني حلب بود، شناسايي كند .
فعاليت هاي علمي وفرهنگي دكتر مشكور باعث شد تا توجه ويژه دولت ايران ومناسبات دو كشور در سال 1353 از تحرك بيشتري برخوردار شود وهيأتي به رياست آقاي محمد عمادي (وزير اقتصاد وبازرگاني خارجي سوريه) از تاريخ 25/2/53 تا 3/3/53 به ايران مسافرت نمايد . پس از مذاكره براي بسط وگسترش روابط بازرگاني واقتصادي دو كشور ، يادداشت تفاهمي توسط وزراي اقتصاد ايران وسوريه به امضاء رسيد كه پاره أي از نكات مهم آن چنين است :
1- انعقاد يك موافقتنامه بلند مدت بازرگاني بين دو كشور .
2- تهيه وتوليد گوشت در اراضي حوزه طرف فرات در سوريه وصدور قسمت اعظم توليدات اين طرح به ايران .
3- كمك فني ايران به سوريه در زمينه هاي مورد تقاضا
4- انعقاد يك موافقتنامه جهانگردي به منظر تشويق وتوسعه فعاليتهاي جهانگردي بين دو كشور .
5- اعطاي 150 ميليون دلار وام از طرف ايران به سوريه با بهره مناسب براي اجراي طرحهاي فوق .

پس از آن در اول مرداد 1353/ژونيه 1974 ، يك موافقتنامه جهانگردي بين دو كشور به امضا رسيد . نخستين موافقتنامه بلند مدت بازرگاني نيز در همين ماه بين دو كشور امضا شد واز تاريخ 29/10/53 به مرحلة اجرا در آمد .
در آبان ماه 1353 وزير اقتصاد ودارائي وقت ايران به دعوت وزير اقتصاد وبازرگاني خارجي سوريه در رأس يك هيأت اقتصادي عازم سوريه شد .
همپنين در اول مرداد 1353/23 ژونيه 1974 موافقتنامه جهانگردي بين دولت ايران وسوريه منعقد شد كه شامل 8 ماده بود ودر آن مقرر شد كه بهره برداري از جاذبه¬هاي جهانگردي در دو كشورتداوم يابد واين همكاري تا سر حد امكان گسترش پيدا كند . اين موافقتنامه از سوي غلامرضا كيانپور وزير وقت اطلاعات وجهانگردي ايران وعلي محسن زيفا سفير ونماينده تام الاختيار سوريه به امضا رسيد.
 
 
جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
تازه ها
پايگاه اطلاع رساني دفترمقام معظم رهبری(مدظله العالی)

پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری

فیسبوک رایزنی فرهنگی

مركز ساماندهي ترجمه و نشر معارف اسلامي و علوم انساني

آشنایی با مرکز مطالعات ایرانشناسی رایزنی فرهنگی

کتابخانه دبجيتال سازمان فرهنك وارتباطات اسلامي

بنياد سعدى
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدیدکنندگان
بازدید این صفحه: 2920
بازدید امروز : 300
بازدید این صفحه : 1209008
بازدیدکنندگان آنلاين : 2
زمان بازدید : 6.2500

صفحه اصلی|ايران|اسلام|زبان وأدبيات فارسي|سوالات متداول|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت